The Official Newsletter of the Archdiocese of Cebu, Philippines

PAX SILICA

Kinsa ba guy dili gusto og kabag-ohan ug kauswagan? Gani sa pilosopiya giingon man nga ang tawo kanunay nangita sa iyang kalipay. Mao nga kon maningkamot man gani ang katawhan kabahin sa kabag-ohan ug kauswagan sa katilingban, kinahanglan siguradohon nga padulong kini sa kalipay ug kalinaw sa tanan ug dili sa kaparutan ug kadaut ang sangpotan.

 Ang Pax Silica usa ka kowalisyon sa lainlaing mga nasud, pinangulohan sa Estados Unidos nga naglaraw sa pagsiguro sa pagpauswag sa artipisyal nga intelehente (AI). Tuyo sa Pax Silica ug pagtukod og mga dagkong buhatan industriya sa mga miyembro nga nasud, lakip na ang Pilipinas, aron masiguro ang kuhaanan sa mga mahinungdanon nga mineral gikinahanglan sa pagpauswag sa AI. Gilusad kini niadtong tuig 2025 ug karon aduna nay plano sa pagtukod og 4,000 ka ektarya nga AI Hub sa New Clark City, Tarlac, Philippines.

Daghan ang mga organisasyon sa katilingban ang mikomentaryo ug mipadayag og kabalaka sa giplanohang proyekto sa Pax Silica sa Tarlac. Sila miingon nga dako kinig negatibo nga epekto sa kalikopan sa nasud tungod sa pagsaka unya sa pagkobkob sa kabukiran aron makuha ang mga gitumbok nga mineral nga gamiton aron sa pagpauswag sa AI. Aduna say mitumbok nga mogamit ang pasilidad og daghang toneladang tubig aron sa pagpadagan niini. Labot pa, anaa sad ang kabalaka nga tingale unya og dili gyud mabati ang tinud-anay nga kauswagan sa teknolihiya dinhi sa Pilipinas. Kuhaan lang kini sa mga mineral ug unya kadtong mga adunahan ug dagkong mga nasud ang mabulahan.

Kini dili ingon nga walay basehan nga mga kabalaka ug komentaryo kabahin sa proyekto sa Pax Silica. Kay sa kasaysayan sa kalibotan, daghan na ang hulagway nga susama niini diin ang mga gagmay ug nagkamang sa kakabus nga mga nasud pahimuslan lang sa tambok nga kinaiyahan niini apan dili gayod mouswag. Apan anaa puy mga gagmay nga mga nasud nga nakapahimulos sa mga buhat sa mga datu nga nasud. Kini mahitabo kon mat-an, abtik, ug kusgan og baruganan ang mga pangulo. Kana bang dili gyud mabawog ang prinsipyo taliwa sa pagpamlupig kay ang kaayohan sa nasud ug sa katawhan maoy gisiguro dili kon unsay ilang mapupho alang sa ilang kaugalingon lang.

Nindot man nga adunay mga laraw alang sa kauswagan. Apan kinahanglan tun-an kini pag-ayo, sutaon ang mga kahuyangan ug kakulangan. Ug sigurohon nga dili gayod masugamak ang mga molupyo sa kaalaut ug kadaut gumikan sa kahakog ug pagpanghimulos sa uban. Kon tan-awon nato ang nasud karon, wa na ta magkuwang niining mga tawhana. Hinaut nga dili na mapun-an.

Ang pagmaigmat, pag-amping, pagtuon, pagsusi, ug paghunahuna og sakto dili mga babag sa katuyoan sa kauswagan. Hinonoa, mga kahimanan kini aron masiguro nga tinuod nga kauswagan ang maabot sa atoa.