Ablihan o dili ablihan?

Sa nagpadayon nga Impeachment Trial sa Bise-Presidente Sara Duterte didto sa Senado, gidebatehan sa panig sa prosekyusyon kontra sa depensa kabahin sa pagluwat og subpoena [mando sa korte sa pagpangayo] sa mga bank, BIR, ug AMLC records ni Duterte ug sa iyang bana nga si Atty. Manases Carpio.

Sigon sa depensa, dili sila supak sa kaso kay lage wala may bisan kinsa nga mas labaw kaysa balaod. Apan ilang gipahimug-atan nga wala usab tawo maagrabyado sa balaod. Mao nga ang ilang gitumbok nga sundon gayod ang saktong proseso sa kaso. Sama pananglit sa balaod sa mga ebidensiya. Gitumbok ni Atty. Michael Poa, usa sa mga abogado ni Duterte, nga aduna nay sayop ang dagan sa impeachment case tungod kay sigon sa balaod, mapasaka lamang ang reklamo ngadto sa kaso kon adunay mga ebidensiya niini. Iyang gipunting nga sa Impeachment ni Duterte nangita pa og mga ebidensiya ang prosekyusyon human kini modawat sa reklamo nga impeachment didto sa ubos nga bahin sa kongreso.

Sa habig sa prosekyusyon nga gibarugan ni Atty. Chel Diokno, ilang gipahimug-atan ang kamatuoran. Matud pa, ang impeachment trial ni Duterte kabahin sa pagkaplag sa kamatuoran. Tipik ug kabahin sa maong kamatuoran kon nagpadatu ba ang bise-presidente sa dili makatarunganong paagi sa iyang pangatungdanan sa gobyerno mao ang mga detalye nga makita sa mga records nga karon gitago ubos sa “confidentiality.” Apan nagsaysay usab og punto legal si Diokno. Matud niya, ang konstitusyon nagmantala nga ang bank records ‘confidential’ apan mahimo kining pangayuon ug susihon kon anaay impeachment nga kaso. Gipahimug-atan ni Diokno nga dili ‘confidential’ ang kamatuoran. Angayang masayran sa katawhan ang kamatuoran kon nakalapas ba ang bise-presidente sa pagsalig sa katawhan kaniya diha sa pagpadatu sa kaugalingon sa mga katuigan nga siya nangalagad sa katilingban.

Ang depensa nangayo og katarong diha sa saktong proseso o ‘due process.’ Ug ang prosekyusyon misanong diha sa pagpunting sa probisyon sa balaod nga naghimong makatarunganon sa gipangayo nga lakang sa pagsusi sa mga ebidensiya nga gitago ubos sa ‘confidentiality.’ Matud pa sa prosekyusyon, ubos sa balaod, ang impeachment court adunay gahum sa pagpangayo ug pagsusi sa mga ebidensiya bisan pa og ‘confidential’ kini.

Kon tutokan ta ang punto legal ni Diokno, kakitaan nga walay babag sa pagpangayo ug pagsusi sa mga bank records ni Duterte tungod kay adunay gahum ang impeachment court sa pagbuhat niini. Ug kon ipugos gyud ang punto ni Poa, ang mosantop sa hunahuna mao: nganong di man gihapon mouyon nga ‘due process’ man kaha ang gusto? Ang pag-isyu sa impeachment court og subpoena alang sa mga bank records sulod man sa ‘due process.’

Siyempre ang depensa buhaton gyud ang tanan aron dili makapabor ang prosekyosyon. Natural, kon matugotan ang pagpangayo ug pagsusi sa bank records ni Duterte makapabor ang pikas kampo. Mao nga kutob sa mahimo, mentras makahimo pa, mangita gyud og paagi ang depensa nga dili mapasayon ang buhat sa prosekyosyon.

Pero matud pa sa panultihon, “Ug walay gitago, walay angay kahadlokan.” Basin tuod og wala gyuy gitago, apan gusto lang lisudlisuron ang giingong mga naglisudlisod pod sa kinabuhi sa bise-presidente.

Basin lang.