Malata, dili malata, kanus-a kaha makita?

Sa trahedya nahitabo sa Binaliw Landfill, nga miguho ang bundo sa basura ug nakaangin sa kamatayon sa daghang mga tawo, ug sa tonelada nga basura nga nahibilin human sa pagsaulog sa Sinulog ug bisan gani sa mga dagkong kalihokan sama sa fun run, padayon ang mga Sugbuanon sa pakigbisog kon unsaon pagsulbad sa problema sa basura dinhi sa dakbayan.

Ang talahurong Arsobispo Alberto S. Uy namulong nga ang basura dili una sa tanan problema sa siyudad, kondili problema tagsatagsa ka tawo. Ug husto gayod kini tungod kay hangtod adunay usa ka tawo nga dili maantigo nga mohipos og sakto sa iyang basura, bisag putos pa sa gamay nga kendi, dako gayod kini og epekto sa katilingban ug sa kinaiyahan. Hangtod nga adunay tawo nga dili kamao motultol sa saktong labayanan sa basura sigon sa unsa kini (malata, dili malata, mapuslan pa) magtipun-og gayod ang basura ug mag-antos ang tanan sa konsekwensiya niini.

Kon buot hunahunaon, ang sistema sa paglainlain sa basura ngadto sa malata, dili malata, ug mapuslan pa dugay naman kaayo gi-implementar. Pila na katuig nga kini gipatuman dili lang dinhi sa dakbayan kondili sa tibuok kalibutan. Kay lage ang pagbuhat niini makapasayon sa paghipos sa basura sa usa ka siyudad. Apan ngano man nga makakita man gihapon kita og mga tawo nga dili kamao modumdum sa saktong labayanan? Bisan karon, kon ukbon nato ang basurahan anaa gihapoy masaag nga dili malata sa sudlanan sa mga malata nga basura.

Husto gayod si Arsobispo Uy sa iyang gisulti nga kon buot kita nga makakita sa mas limpyo nga Dakbayan sa Sugbu, kinahanglang mausab ang atong kinaiya ug batasan kabahin sa paghipos sa atong basura.

Kon ang matag usa kanato mahimong responsable sa atong basura, ang sistema nga gipatuman mouswag gayod. Kon ang matag usa kanato maantigo nga magpakabana sa paghipos bisan sa dili atoa nga basura, tingale dili ta kakita og bisan usa ka putos sa kendi nga motugpa sa kadalanan o sa estero.

Samtang ang uban moingon nga wa na gyuy paglaom ning problema sa basura kay kadaghanan sa mga tawo dinhi dili man lang manumbaling, ang Simbahan padayon nga naglaum nga makab-ot ang kausaban. Dinuyugan sa maayong ehemplo sa mga kadagkoan sa gobyerno ug simbahan, uban sa hugot nga pagpatuman sa sistema sa paghipos sa basura, ug pagtudlo niini sa mga kabataan ug kabatan-onan, hayag ang kaugmaon sa dakbayan. Wala may problema nga dili masolusyonan kon magpakabana ug magtinabangay lang ang tanan.