Makahuloganong Gugma: Dili sa Katam-is Kanunay Masinati ni

ni: Ms. Mary Ann N. Benarao, RGC

Dili tanang gugma gipakita sa katam-is nga paagi. Usahay ang pagpangga gipadayag diha sa mga pagpahimangno nga usahay lisud dawaton. Sumala ni Dr. Gary Chapman sa iyang Five Love Languages, ang gugma mahimong mapakita sa pag-alagad, paggahin og panahon, mga pulong sa pagdasig, paghangop, ug paghatag og mga gasa. Apan adunay lahi ka pamaagi sa paghigugma tungod kay kini dili malumo – ang tough love.

Kini nga matang sa gugma kasagaran natong masinati sa atong mga ginikanan, ilabi na sa mga apohan. Isip mga tawo nga taas na’g kasinati-an, kalipay man o kalisdanan sa kinabuhi, ilang gipakita ang gugma dili lamang pinaagi sa pag-atiman kondili diha usab sa pagpahimangno. Ang ilang mga pulong usahay sakit kaayo palandungon, apan kasagaran nagagikan kini sa tinguha sa pagpanalipod ug pagpalig-on kanato sa pag-atubang sa mga hagit sa umaabot.

Bisan pa niana, ang tough love dili pasabot nga ang tanang masakit nga pulong mahimong tawgon dayon og gugma. Ang tinuoray nga tough love dili gigamit aron pakaulawan o gub-on ang dignidad sa usa ka tawo. Kini gihimo inubanan sa pag-atiman, respeto, ug maayong katuyoan. Sama sa giingon ni Fr. Henri Nouwen, ang tawhanong gugma dili hingpit, ug usahay lisud mailhan isip gugma kung dili mapalawman.

Daghan kanato ang nakadungog og mga pulong gikan sa atong mga apohan sama sa, “Gamay’ng problema, hilak dayon.” “Kasayon ra sa inyong kinabuhi karon.” o “Abi ninyo’g sayon mangita’g kwarta!” Sa unang paminaw, sakit kaayo kini. Apan luyo sa maong mga pulong anaa ang ilang mga sakripisyo, kapakyasan, ug kalisdanan nga ilang nalampasan. Dili nila gusto nga kita makasinati usab sa susamang mga pag-antos o kasaypanan.

Kini nga tinguha sa paggiya gipatin-aw ni Erik Erikson pinaagi sa konsepto sa generativity. Nagpasabot kini sa natural nga tinguha sa mga hamtong nga mopasa sa ilang mga kaalam, mithi, ug pagtulon-an sa kinabuhi ngadto sa sunod nga henerasyon. Alang sa daghang mga apohan, ang ilang labing bililhong kabilin dili kalibutanong bahandi kondili ang kaalam nga ilang gipaambit diha sa ilang mga pulong ug buhat.

Sa akong kasinatian, adunay mga pulong ug buhat nga nakapasakit kaniadto, apan sa paglabay sa panahon nakakat-on ko sa pag-ila sa tinuod nga giya ug mga limitasyon sa ilang pamaagi sa pagpangga. Ang akong mga naagian ug ang ilang gugma nga dili kanunay tam-is nahimong pagtulon-an nga naghulma sa akong kalig-on ug sa padayong pagpaningkamot nga mahimong maayong tawo. Apan ang pag-ila sa ilang gugma dili pasabot sa pagdawat sa unsay makadaot sa atong dignidad.
Sa pagsaulog sa World Grandparents ug Elderly Day, gidasig kita sa pagpasalamat sa pamaagi sa pagpangga sa atong mga apohan. Bisan og ang ilang mga pahimangno dili kanunay sayon paminawon, apan ang mahinungdanon atong nasabtan nga gugma kini nga napanday sa ilang lawom nga kasinatian sa kinabuhi.

Sama sa giingon sa Proverbs 16:31, “Ang ubanon nga buhok mao ang korona sa himaya.” Ang tinuod nga bili sa atong mga apohan dili makita sa ilang pagkahingpit, kondili sa ilang kinaadman, sakripisyo, ug gugma. Ang ilang gugma dili kanunay tam-is, apan kanunay’ng makahuloganon. Happy Grandparents Day!

_{References:
Chapman, G. (1992). The five love languages: How to express heartfelt commitment to your mate. Northfield Publishing.
McLeod, S. (2025). Erik Erikson’s stages of psychosocial development. Simply Psychology. Retrieved June 22, 2026, from https://www.simplypsychology.org/erik-erikson.html
Nouwen, H. J. M. (1997). Bread for the journey: A daybook of wisdom and faith. HarperCollins.}