The Official Newsletter of the Archdiocese of Cebu, Philippines

Ang Luna sa Kaayohan Diha sa Katilingban

“Magtinabangay kamo sa pagpas-an sa inyong mga alantuson kay niining paagiha matuman ninyo ang sugo ni Kristo” (Galacia 6:2).

Adunay mga higayon sa kinabuhi nga ang gibug-aton sa gipangpas-an lisud antuson nga mag-inusara. Ang pagtapos sa relasyon, ang pagpanaw sa minahal, ang kasakit sa nasinating trahedya, o ang hinayhinay’ng pagkunhod sa maayong panglawas — kining mga krus bug-at pas-anon sa usa ra ka tawo. Busa, nagpahimangno ang atong Katolikong pagtuo niining kamatuoran: dili kita mga dumuduong nga nag-inusara. Kita uban sa katawhan nga gitawag ngadto sa komunyon, ug sulod mismo sa panag-ambit mas mahiduol kita ni Kristo.

Dinhi sa Sugbo, bulahan kita tungod kay nahibalo kita sa bayanihan — ang akto sa pagtinabangay nga atong makita sa atong parokya ug bisan sa yanong panagtigom. Sa sikolohiya, kini gitawag og sosyal support — ang pagbati’ng ikaw gi-atiman, gihatagan og bili, ug konektado sa uban. Pananglitan, ang usa ka simple nga Bible sharing mahimong tan-awon sa uban nga ordinaryo rang panagtigom. Apan alang sa tawo nga naa sa kasubô ug nagsagubang sa kabalaka, kini mahimong usa ka dangpanan. Ang kahibalo nga aduna’y mga tawo nga andam maminaw ug mosuporta usa sa pinakalig-ong panalipod batok sa stress. Sa pagpaambit sa mga istorya sulod sa grupo, makapaambit usab kita sa atong kaugalingon, ug sulod sa maong buhat ang kasingkasing nga nasamdan hinayhinay’ng mamaayo.

Sa sikolohiya, ang resilience (kalig-on) gihulagway’ng usa ka abilidad sa pagbangon ug pagpadayon bisan sa kalisud. Ang komunidad adunay mahinungdanong papel niini nga proseso: ang Simbahan dili lang usa ka pangtipon sa mga magtutuo, kondili usa ka katilingban sa pagtukod og kalig-on. Ang pagduaw sa mga masakiton, pagpakaon sa mga gigutom, o pagpadasig sa mga nasubô kasagaran mobati’g kalipay nga gitawag og “helper’s high” nga nagpasabot sa positibong pagbati nga makuha sa pag-alagad sa uban. Ang kining kaayohan konektado sa prosocial nga pamatasan. Ang pag-alagad dili lang tabang sa uban, kaayohan usab sa kaugalingon. Sa pagbati nato sa panginahanglan sa uban, nigawas kita sa kaugalingong kasakit ug nilihok sa mas dakong misyon nga gitagana sa Diyos: Ang pahigugma sa atong mga kaigsuonan.

Busa, ang luna sa kaayohan aduna sulod sa konteksto sa grupo o katilingban. Ang tawo dili gihimo aron mag-inusara; siya gihimo aron mahimong kabahin sa usa ka komunidad nga nagtinabangay. Dugang pa, angayan nga huptan nato ang atong koneksyon bisan kung anaa ta sa maayong kahimtang. Ang komunidad dili angay’ng adtoan lamang sa panahon sa kalisud ug dayon biyaan sa mas maayong dagan sa panahon. Ang makanunayong pakiglambigit makatukod og mas lig-ong mga relasyon nga mas makalahutay sa panahon sa krisis kung kini motumaw.

Bisan sa nagkaanam og ka-digital ug ka-individualistic nga kalibutan, ang Katolikong Simbahan nagpabiling usa ka institusyon nga nagpalambo sa panaghiusa. Ang atong panagtigom isip katilingban naghatag og luna alang sa pagpaambit sa kasinatian ug pagpalig-on sa paglaum. Sa kinatibuk-an, ang Simbahan dili lamang lugar sa pagsimba, kondili usa ka komunidad nga nag-atiman sa atong kalig-on ug usa ka buhing nagpamatuod nga ang pagbangon mas mahimong posible kung kini gibuhat kauban ang atong mga piniling hugpong ug ubang dumuduong.

Reference:
Post, S. G. (2005). Altruism, happiness, and health: It’s good to be good.  International Journal of Behavioral Medicine. Retrieved from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15901215/

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *