Para sa Mga Broken Hearted

Ang bulan sa Pebrero nailhan sa pagsaulog sa gugma. Apan imbis kalipay ang masinati, daghan ko’g nadawat nga mga mensahe sa kasubô. Produkto ta kung unsa ang atong gikaon ug gihunahuna. Aduna bay negatibong epekto ang imong gihunahuna sa pisikal ug sikolohikal? Kon mao, nganong kinahanglan man nimong kuptan? Kung gisalikway ka sa tawo nga espesyal nimo, dili nimo pwedeng ibaliwala ang imong gibati ug mopokus sa hunahuna ug buhat. Nakahinumdom ba ka sa sikat nga linya sa salida, “kapalit palit ba ako?”. Tingali, kung mausab ang dagan sa imong panghunahuna, “mahigugma ug masakitan, masakitan ug makakat-on, makakat-on ug mahigugma pag-usab”, siguro imong matagamtaman ang kahupayan. Pangitaa ang tawo nga morespeto ug mahigugma kanimo. Nganong magpabilin ka sa wala nahigugma nimo sa tinuod ug sa usa ka toxic nga relasyon? Pamatia ug amomaha ang imong kaugalingon diha sa kaluoy ug gugma.

Dili gyud sayon ang buwagan. Hilak kung kinahanglan. Ang ubang tawo sayon kaayong moingon kalimti nalang. Apan mopaambit ko sa sukwahi niini. Adto sa social media account sa tawo nga nakapasakit dili lang sa imong kasingkasing, hasta sa tibuok nimong pagkatawo. Tan-awa pag-ayo ug pahinumdomi ang imong kaugalingon nga wala nay “kamo.” Hinumdumi usab ang maayo ninyong kaagi apan timan-i ang mga sinyales nga gipakita nimo nga wala mabantayi. Ang usa ka relasyon mao unta ang magdala kanato sa pinakamaayo. Karon, kung kana nga relasyon nagdala sa labing daotan—tingali ang imong tema nga kanta mao ang, “I’d rather have bad times with you than good times with someone else.”

Gipangutana ko sa mga tawo kung kanus-a mahibaw-an kung angayan pa bang magpadayon o magpabilin sa usa ka relasyon. Sa magtiayon nga akong gi-counseling, ang akong unang pangutana, “Gusto pa ba ninyong isalbar ang inyong relasyon?” Kung motubag og dili na, nan dili nako ipadayon ang sesyon apan ako silang ipa-iskedyul og indibidwal counseling. Ikaw ra ba ang naggukod? Ikaw ra ba ang gustong magpabilin sa relasyon? Ablihi ang imong mga mata ug kasingkasing sa kamatuoran.

Kitang tanan adunay mga panginahanglan. Paglahutay, kaluwasan, katagbawan, ug koneksyon. Mao nga dili gyud sayon nga pabug-atan ang atong kasingkasing kay ang koneksyon usa sa pundasyon sa atong mga panginahanglan. Sa unsang paagi atong matubag ang panginahanglan sa koneksyon? Una, ang pag-ila kung unsa ang tinuod. Ikaduha, atong himuon nga kaalyado ang atong kaugalingon. Ikatulo, pagkontrol sa atong hunahuna, pagbati, ug buhat.

Makabawi pa ba kaha ka niini? Kung ugaling makabawi man, dili na ka mamahimong parehas sauna. Aduna na kay gahum nga mahimong mas maayong tawo. Mahimo kang mobangon gikan niining kasubô. Mahimo gihapon ka nga mahigugma pag-usab. Kini usa ka saykol sa gugma. Mahigugma ug masakitan ka. Human sa kasakit, makakat-on ka. Kung makakat-on ka, mahimong mahigugma napud ka pag-usab.

Si Frederick “Fritz” S. Perls, German-born psychiatrist nagkanayon, “Gibuhat nako ang akong mahimo ug gibuhat pud nimo ang imoha. Wala ko dinhi sa kalibutan aron matuman ang imong gipaabot ug matuman ang akoa. Ikaw – ikaw, ug ako – ako, ug kon sulagma nga magkita ta, labing maayo. Kung dili, wala kitay mahimo.”