The Official Newsletter of the Archdiocese of Cebu, Philippines

Pagtuo Panahon sa Pagbangotan

Ang Gibug-aton sa Pagkawalâ

Ang pagkawalâ sa usa ka minahal usa ka sakit nga kasinatian. Aron mahimong hingpit nga matinud-anon, ang hilabihang kaguol tungod sa kamatayon wala nako matugkad hangtod nga ako mismo ang nakasinati.

Tugoti ko nga mopaambit sa akong pagpamalandong bahin sa pagtuo sa panahon sa kasubô. Bag-o lang, nahimamat nako ang usa ka magtiayon nga masub-anon sa pagkawalâ sa ilang anak. Sa pagsaksi sa ilang gibati’ng kasakit, ako usab nasubô pag-ayo. Sa higayon sama niini, makapangumusta ko sa ilang pagtuo. Ang kasubô makatay-og ba sa atong espirituhanong pundasyon ug makapangutana: Asa ang presensya sa Ginoo sa panahon sa atong labaw’ng panginahanglan? Naa ba Siya?

Sa libro nga gisuwat ni Gary L. Crawford, Grieving: My Pilgrimage of Love, nag-ingon, “Sa kamatayon, ang pagkawalâ permanente. Ang pultahan gisirad-an, gikadinahan, ug gikandadohan.” Ang Psychologist, Dr. William Worden nagpamatuod niini nga pakigbisog sa iyang Upat ka Buluhaton sa Pagbangotan. Namatikdan niya nga ang atong una ug labing lisud nga sikolohikal nga babag mao ang pagdawat sa kamatuoran ug katapusan sa pagkawalâ.

Kung ang atong kalibutanong pultahan gisirad-an, mao pud ni ang kahigayonan sa pag-abli nga makasulod ang atong Katolikong pagtuo. Ang katapusang sikolohikal nga tahas ni Worden mao ang pagpangita’g malungtarong koneksyon sa namatay samtang nagpadayon kita. Alang sa mga magtutuo, kini nga koneksyon usa ka espirituhanong kamatuoran nga makita sa Panag-ambit sa mga Santos. Ang Diyos dili absent; Siya ang magbalantay nianang siradong pultahan, nga nagkupot sa atong mga minahal sa kinabuhi nga luwas hangtod nga magkita kita nila pag-usab.

Ang Ginoo Taliwalâ sa mga Luhâ

Isip mga Kristohanon, ang atong pagtuo wala manalipod kanato gikan sa kasakit; kini naghatag kanato’g kusog sa pagpas-an niini. Sa pagbangotan, ang paghilak ug pagpahayag sa gibug-aton sa pagkawalâ usa ka normal nga gikinahanglan sa atong kasubô. Bisan pa niana, kanunay kita’ng atubangon sa hilom nga kasakit sa pagpangutana: Asa na ang Diyos karon? Gibati ba gyud Niya ang atong kasakit? Ang Salmo 34:18 naghatag og makahupay nga tubag niini, “Ang Ginoo duol sa mga masulub-on. Dugang pa, sa mga Kabulahanan, si Hesus mipahayag: Bulahan kadtong nagbangotan, kay sila pagahupayon.”

Ang Paglaum sa Pakighimamat

Sa kataposan, ang kasubô nagtudlo kanato’g daghang pagtulon-an sa kinabuhi; kini nagtudlo mahitungod sa atong kaugalingon ug sa atong mga relasyon. Samtang nagpadayon kita sa atong panaw sa kinabuhi, hinaot nga atong makita ang kaalam nga dala sa kasubô, nga nagpadayag sa atong dakong kapasidad sa paghigugma. Ang kamatayon lagmit temporaryo nga nagbulag kanato gikan sa atong mga minahal, apan nagdala usab kini’g paglaum nga usa ka adlaw kitang tanan makauban sa Ginoo. Kining saad sa kinabuhi nga labaw pa sa kamatayon mao gayud ang gipamulong ni Hesus para kanato: “Sa balay sa akong Amahan adunay daghang mga lawak; kon dili pa, moingon ba ako kaninyo nga moadto ako aron sa pag-andam og dapit alang kaninyo? Ug sa dihang ako moadto na ug makaandam og dapit alang kaninyo, Ako moanhi pag-usab ug pagadad-on ko kamo ngadto sa akong kaugalingon, aron nga kon asa ako atoa usab kamo” (Juan 14:2–3).

References:

Crawford, G. L. (2012). Grieving: My pilgrimage of love: Engaging grief for healing and hope. Bridge-Logos Publishers.

Worden, J. W. (2018). Grief counseling and grief therapy: A handbook for the mental health practitioner (5th ed.). Springer Publishing Company.