Arsobispo Marcel Lefevre ug ang SSPX

Ang schism nagkahulogan ug pagkasi-ak ug pagkabahinbahin sa grupo o sa unity sa komun nga pagsabut. Ang simbahan sa iyang Canon Law mipasabot ug mitudlo sa schism nga, “the refusal of submission to the Supreme Pontiff or of communion with members of the church subject to him.” – sa Bisaya pa paglimod ug pagbalibad sa pagpaubos sa gahum sa Santo Papa o ang pakighiusa sa mga miembro nga ubos niya (Canon 751). Bag-o lang gyud nahuman ang ordinasyon nga gihimo niadtong July 1, sa Econe, Switzerland sa grupong SSPX. Sa dihang wala pa kini mahitabo sila daan na nga gipasidan-an sa Santa Sede (Holy See) sa dili pagpadayon niini tungod kay kini makahimo ug dakong samad sa simbahan ug pagkasi-ak sa kahiusahan sa simbahan ni Kristo. Dunay pipila ka pagsuway (attempts) nga mahulip ang maong relasyon, apan nagpatigbabaw ang garbo busa nisangtop kini sa cisma (schism) ug pagsiak sa kahiusahan sa simbahan ug pagsupak sa pagpaubos sa gaum sa Santo Papa.

Unsay hinungdan niining maong schism? Kinsa sa Archbishop Marcel Lefevre ug unsay papel niya sa maong grupo? Dili nato masabtan ang maong isyu kon dili kita mobalik sa lintunganay. Ug aron atong masabtan ang tanan, importante nga mobalik kita sa kasaysayan. Si Marcel Lefevre usa ka pari nga frances (french) nga relihiyoso nga naila sa tawag nga Spiritans (CSsP) – Congregation of the Holy Spirit o Holy Ghost Fathers. Kining maong grupo naila sa ilang misyon sa Africa ug sa ubang dapit sa kalibutan. Gani ang ilang presensya sa Pilipinas anaa man sa Diocese of Iligan. Si Archbishop Marcel Lefevre natawo sa tuig 1905 didto sa Tourcoing, France ug namatay sa tuig 1991. Siya ang nagtukod sa Society of St. Pius X nga naila sa ilang dakong debosyon sa Latin Mass ug sa ilang paglimod sa Vatican II. Sa wala pa siya mahimong Arsobispo siya usa ka misyoneryo sa Gabon, Africa hangtud sa 1946 ug natudlong Arsobispo sa tuig 1948 sa Dakar, Senegal. Nahimo siyang Superior General sa Holy Ghost Father sa tuig 1962.

Siya ang usa sa mga mikontra ug misaway sa Ikaduhang Konsilyo sa Vaticano tungod kay alang kaniya kini wala magsunod sa tradisyon ug misimang sa iyang dalan. Ug gani niabot man siya sa punto nga iya kining gitawag ug heretical o usa ka herehiya. Tungod niini namugna ang maong grupo nga gitawag ug Society of St. Pius X niadtong 1969 sa Fribourg, Switzerland. Sa tuig 1970 iyang gisugdan ang usa ka seminario alang sa iyang mga sumusunod nga buot magpari. Iyang gitukod ang seminario sa Econe, Switzerland diin usab gihimo nila ang ilang ordination sa mga bag-o nilang obispo nga maoy hinungdan sa ilang excommunication niadtong July 1 sa kasamtangang tuig. Apan duna kini precedence ang maong hitabo kay niadtong 1988 sa dihang buhi pa si Archbishop Lefevre. Siya mi-ordinar ug upat ka Obispo bisan walay pagtugot sa Santo Papa. Tungod sa iyang pagsupak ug pagsukol sa autoridad sa simbahan siya nahimong excomulgado (excommunicated) hangtud sa iyang kamatayon. Siya namatay niadtong Marso 25, 1991 nga wala mahibalik sa sabakan Santa Iglesia.

Unsay man gyud ang isyu niining maong grupo? Ang simplistic nga tubag mao nga gusto nilang ipreserbar ang Latin Mass. Dili sila konporme nga gamiton ang vernacular o ang sinultian sa mga katawhan kondili Latin ra gyud. Dako ang ilang pagtahud sa tradition mao nga way kompromiso nga mahitabo. Apan kon imong tan-awon ug tun-an ang ilang grupo, imong masabtan nga dili lang sa liturhiya ug sa pinulongan lang sila nakiglimbasog. Dunay mas dako pa nga isyu nga dili sayon husayon tungod kay ang tibuook reporma sa Vatican II mao na gyud ilang gikontra sama sa Ecumenism, Religious Liberty, Interreligious Dialogue ug uban pa, sa mubo nga pagkasulti balik ug atras ang ilang mindset. Kinahanglan Pre-Vatican ang mindset ug ang practice.

Sa pagtapos niining mubong kasaysayan sa SSPX (Society of St. Pius X) angayang mahibaw-an sa katawhang Katoliko diin magsugod ang tanan. Dili lang gyud ang Latin Mass maoy hinungdan niini kondili ang mga reporma nga gihimo sa simbahan tungod sa Second Vatican Council. Ang ilang paglimod sa Religious Liberty, Ecumenism, Interreligious Dialogue, The New Mass (Novus Ordo) ug ang mismong autoridad sa Vatican II nakapadugang sa ilang pagkalayo sa simbahan ug tungod sila formally wala mosunod ug mopasakop sa autoridad sa Santo Papa sa Roma sila nahimong mga excomunicado ug sinalikway tungod sa kagahi sa ilang mga kasingkasing sa pagpabilin sa ilang garbo kontra sa Santo Papa. Mao kini ang hinungdan nganong ang mga pari sa SSPX ug mga Obispos puros excomulgados (excommunicated). Ug kinsang katoliko nga misuporta sa ilang schism malagmit maapil sa maong excommunication. Usa kini ka dakong trahedya sa simbahan tungod kay dunay mga anak niya nga wala maminaw ug mopatoo sa iyang pagpanudlo ug autoridad. Alang kanatong mga katoliko ug dili mga cismatico sama sa SSPX atong timan-an kining karaang panultihon, “Cum Petro et sub Petro” – kauban ni Pedro ug ubos sa autoridad ni Pedro nga ang buot ipasabot, kita kanunayng makighiusa sa Santo Papa sa Roma.