Salamankero

Usa sa mga pulong nga wala na kaayo gamita ug atong madungog sa atong sinultihan nga Binisaya mao ang pulong Salamankero. Ang maong pulong gikan sa kinatsila. Basin pipila kaninyo mangutana kon unsay kahulugan niini. Ang mga hamtong posible nga nakadungog ug mogamit pa niini karon, apan ang mga bag-ong tubo wala na. Ang tawo nga gitawag ug salamankero mao kadtong tawo nga may katakus o habilidad bahin sa magic or ang pagamit sa kamot aron paglipatlipat. Usa kini ka white magic kay ang kahanas man sa pangamot ang iyang abilidad dili nga dunay gahom sa dautan nga nag uban ug nagpaluyo niini. May pari gani kaniadto nga naila kaayo sa maong abilidad. Si Padre Panfilo Somosot usa ka Bol-anon nga nakatoon sa atong Seminario Mayor de San Carlos nga kauban ni anhing Msgr. Pastor Solidum Ybanez hanas sa white magic. Usa ka adlaw niana, piyesta kadto sa among sitio mao nga si Padre human sa Misa misalida ug nagpakita sa iyang kaabtik sa paghimo ug magic. Ang panyo nga iyang gibukhad nawala sa among pana-aw. Dayon nagkuha siyag kapayas ug iyang gipikas ug may itlog kini nga sulod ug iyang kining gibuak ug ang bandana nga nawala, didto nasulod sa maong itlog. Kahibulongan alang sa usa ka bata.

Diin man diay gikan ang pulong salamankero? Ang Salamanca usa ka lugar sa Espanya diin nahiluna ang usa ka Universidad nga naila na kaayo sa iyang kabantog. Daghan nga mga santos ang nakatoon didto apil na pud ang mga inilang tawo sa natad sa Pilosopiya ug sa Teologia. Ang mga santos nga sama ni San Juan de la Cruz OCD, ug ang magbabalak Fray Luis de Leon OSA, ug abogado nga si Fray Francisco de Vitoria OP nakatoon sa maong tunghaan. Apan unsay kalabutan sa maong eskwelahan kabahin sa salamankero? Ang tubag mao nga walay konekesyon kini tungod kay dunay laing koneksyon ang pulong nga salamankero gawas sa sistema sa maong Universidad. Ang pulong salamankero nalambigit sa usa ka lugar mitiko o legendary place nga ginganlan ug Salamanca nga diin dunay grupo nga nagbaligya sa ilang mga kalag ngadto sa yawa aron makabaton ug gahum ug abilidad. Kining maong leyenda nanukad didto sa mga nasud Hispano-Americano sama sa Argentina. Mao bitaw nga ang tawo nga salamankero dunay abilidad kay siya konektado sa pwersa sa dautan sumala pa sa gigikanan sa maong pulong. Naila man gud ang maong lugar didto sa Salamanca diin didto sa mga langub nahitabo kuno ang maong panatigum sa mga brujo ug bruja. Kining maong tipo sa abilidad seguro nga iya sa kadautan kon ang pagbaligya sa kalag ang hisgutan.

Dinhi niining maong saysay atong makit-an ang paglambo sa pagsabot nato sa pulong (evolution of words and meaning). Sa sinugdan king maog pulong nagagikansa usa ka negatibo o dautan nga kahulugan tungod lagi kay kini konektado man sa pundok nga nagbaligya sa ilang kalag ngadto sa dautan aron makaangkon ug gahum ug abilidad. Apan karon nahimo lang kini nga tawo nga nakabaton ug abilidad ug kaabtik sa pangamot. Gani ang mga bantugan nga salamankero o tawo nga may abilidad sa pangamot sama nila ni Harry Houdini, David Copperfield, Penn and Teller etc. mga tawo man nga molingaw sa dakong duot sa katawhan. Wala kini magpasabut nga sila nagbaligya sa ilang kalag sa yawa. Posible nga ang ilang gihimo abilidad lang nga ilang gitun-an sa dugay na katuigan. Hinoon, dili usab nato malikayan ang mga pagduda kon duna ba gyud kini kalambigitan sa mago negro or black magic. Apan angay nga magbantay aron dili mapeligro ang atong espirituhanong kahimsog nga makaguba sa atong relasyon ug pagtoo sa Dios. Basta dili nato kalimtan nga kon Salamankero ang hisgutan kaabtik sa pangamot ug abilidad ang kahulugan nga maoy molipay sa katawhan.