Arsobispo mihatag og mga sugyot sa padayon nga pagbatok sa korapsyon

Pipila ka adlaw human sa Sugboanong Pakigbisug Kontra Korapsyon (SuPaKK) rally, gipagawas ni Cebu Archbishop Alberto Uy ang usa ka proposal nga naglatid og konkreto nga mga lakang padulong sa usa ka hiniusa ug malungtaron nga kampanya batok sa korapsyon.

Sa iyahang Facebook post niadtong Lunes, Disyembre 12, 2025, gipresentar ni Uy ang pito ka hinungdanong punto nga nagpasabot nga ang pakigbisug batok sa korapsyon usa ka moral ug espirituhanong pakigbisog. Matod niya, isip usa ka magbalantay, iyang tahas ang pagpukaw sa konsensya ug paggiya sa katawhan padulong sa responsableng lumolupyo.

Gipasiugda ni Uy nga ang maong adbokasiya angay nga tan-awon ang kaugalingon isip kauban sa reporma, dili kaatbang sa gobyerno.

“We are partners of reform, not enemies of the government (Mga kauban kita sa reporma, dili kaaway sa gobyerno),” matod niya.

“Corruption thrives where systems are weak, where citizens are silent, and where conscience is asleep. Our task is to help awaken conscience, strengthen systems, and encourage responsible citizenship,” dugang niya.

(Modako ang korapsyon kon huyang ang mga sistema, kon hilom ang katawhan, ug kon natulog ang konsensya. Ang atong buluhaton mao ang pagpukaw sa konsensya, pagpalig-on sa mga sistema, ug pagdasig sa responsableng pagkalungsoranon.)

Usa sa iyang mga gisugyot mao ang pagtukod og citizen-based transparency ug monitoring sa lokal nga lebel. Gisugyot ni Uy ang paghatag og pagbansay sa mga boluntaryo aron hapsay ug responsableng makamatikod ug makadokumento sa mga proyekto publiko, pagtabang sa mga komunidad sa pagsabot sa batakang public records ug mga proseso sa gobyerno, ug pag-awhag sa legal ug matinahuron nga pagreport sa mga iregularidad.

“This is not vigilantism. This is responsible citizenship. When people are informed and present, corruption finds fewer places to hide,” giklaro niya.

(Dili kini pagbutang sa hustisya sa kaugalingong mga kamot. Kini responsableng pagkalungsoranon. Kon ang katawhan kahibalo ug anaa, mas gamay ang lugar nga kataguan sa korapsyon.)
Giawhag usab ni Uy ang pagpalig-on sa values formation ug ethical education sa kabatan-onan, mga kawani sa gobyerno, mga lider sa komunidad ug simbahan, mga grupo sa negosyo, ug mga organisasyon sa civil society.

Iyang gisugyot usab ang pagsuporta sa mga reporma nga makapamenos sa sobra nga human discretion pinaagi sa digitalization, makapaayo sa transparency ug access sa impormasyon, makapanalipod sa mga whistleblowers ug truth-tellers, ug makahimo sa accountability nga usa ka normal nga pamatasan.

“Our advocacy should help improve the rules of the game, so that even those who are tempted find it harder to do wrong,” matod ni Uy.

(Ang atong adbokasiya angay motabang sa pagpaayo sa mga lagda sa duwa, aron bisan kadtong mga matintal, mas lisod na alang kanila ang pagbuhat og sayop)

Giawhag usab sa Arsobispo ang koalisyon nga susihon ang mga paagi sa legal ug moral nga pagsuporta sa mga whistleblowers, pakigtambayayong sa responsable nga media ug legal nga mga institusyon, ug pagsiguro nga ang kamatuoran mahatod uban ang katukma, kaangayan, ug kalooy.

Gipasiugda ni Uy nga ang lihok dili angay matapos sa usa lamang ka kalihokan o rally.

“This is not a one-day event, not a single rally, not a seasonal campaign, but a long journey of education and formation, vigilance and patience, courage and prayer,” matod niya.

(Dili kini usa ka kalihokan sa usa ka adlaw, dili usa lamang ka rally, dili seasonal nga kampanya, kundili usa ka taas nga panaw sa edukasyon ug formasyon, pagbantay ug pagkamapailubon, kaisog ug pag-ampo.)

“We will not win this battle through anger alone, but through perseverance, unity, and hope,” dugang niya.

(Dili nato madaog kini nga pakigbisog pinaagi sa kasuko lamang, kundili pinaagi sa pagpadayon, panaghiusa, ug paglaum.)

Ang proposal mao ang unang dakong lakang human sa SuPaKK rally nga gihimo niadtong Nobyembre 30, 2025. Kaniadto, miingon si Uy nga pagahimoon ang mga plano human sa kalihokan aron mapadayon ang lihok batok sa korapsyon. | John Paul Seblos