Ang Kahulogan sa Fiesta Señor (Part 2)

Ang unang serye niining atong pamalandong kabahin sa Fiesta Señor, nagpahimug-at sa kinatibuk-ang kahulogan sa pagkatawo ni Kristo. Gi klaro ta nga dili bulag sa entiero misteryo sa kaluwasan ang maong kasaulogan. Kuwang ang mga “misteryo sa kalipay” kung wala ang mga misteryo sa “kasakit” ug “himaya.” Sa giiningon pa, “ang pagtubo ni Hesus kabahin sa iyang misyon, ug dili maluwas ni Kristo ang kalibutan kung siya nagpabiling bata.”

Pirme ug daghan nang nag-ingon nga ang Santo Niño tima-an o pahinumdom nga ang Dios mao ang hari sa atong kinabuhi. Pila na ka mga pari ug magwawali ang nagbalik-balik niini nga murag mga “plakang guba.” Apan sa tinuod baya, daghan kanato ang wa mo-patalinghug niini. Murag ang “bali” o ang “reverso” ang nahitabo. Naay mga taw’ng tuso nga mi-gamit sa Santo Niño alang sa ilahang mga kaugalingong katuyoan. Dili malalis na ang imahe o ang konsepto sa Santo Niño gihimong “props” sa uban sa ilang pag-pangwarta, propaganda, ug pamulitika. Lisod ug lain man ilitok apan ibungat ta nga makaluluoy ang Santo Niño kay siya murag bata nga nahimong biktima sa mga mangingilad ug mga oportunista. Puera nalang sa mga matuohon o deboto nga tiunay o kinasing-kasing ang pag “batobalani” didto sa Basilica o mahi-diin man.

Tungod niini, nahinumdom ako sa ulohan sa usa ka libro nga sinulat sa Heswitang Liberation theologian na si Juan Luis Segundo, “The Liberation of Theology.” Kasagaran ang mga teologo, ilabi na sa mga nanglabay’ng centenario nagtuo na ang yanong pagbalik-balik og basa o pagtuon sa teolohiya ang makaabag sa tawo sa pagkaplag sa kamatuoran ug busa sa kagawasan o gani sa kaluwasan. Apan matod pa ni Segundo, ang teolohiya mismo kinahangla’ng “buhian” [liberate] gikan sa atoang pag-gamit niini nga susama sa usa ka “heramenta” nga maoy nag lansang o nag-duot kanato. Gikinahanglan ang usa ka “critical” na “approach” sa pagtuon sa teolohiya kay pinaagi ra niini kini mabuhian gikan sa mga interpretasyon nga ato-ang gi-imponer niini. Mga interpretasyon sa Dios ug sa atoang pagtuo kaniya nga dili magawasnon kun dili malupigon (oppressive), kay kini mga interpretasyon na minugna sa mga gamhanan ug mapahimuslanon.

Sama sa teolohiya, ang Santo Nino kinahangla’ng buhian gikan sa mga taw’ng adunay dauta’ng katuyoan nga siya gamiton alang sa ilang personal na kaayohan. Ehemplo niini ang pag-printa sa dagway sa Balaang Bata diha sa mga nagbulalat na mga campaign materials sa mga kandidato. Ang pag-gamit sa okasyon na unta dapat maampo-on apan gihimong tiempo sa pag-ulo-ulo ug paglamano-lamano sa mga politikong nanukad nang daan para sa sunod pinili-ay. Mga politiko na dayon og abot sa Basilica, dagkot-dagkot, apan puera gaba dili ra ba mo tuman sa “dress code.”

Ang pag-dupa ug depensa sa klarong insulto nga paglapas sa mga lagda sa Basilica; ang pag-gamit sa mga pulong na “pasaylo” ug “kaayo” tungod kay Senador ang nakalapas. Kini, insultong dako. Dili ni birtud sa Ginoo. Ang pag-pamentaha, ang dili pagka-patas – kini dili ni hiyas ug taras sa atoang Ginoong Hesu Kristo.

Sa iyang wali pahinungod sa Santo Niño niadtong 2015, si Papa Francisco miingon, nga ang mensahe sa Santo Niño importante ug gamhanan; usa ka pahinumdom kung si kinsa kita, mga tawng binunyagan ug mga anak sa Dios. Kita gipahinumdoman sa Santo Niño kung si kinsa ta sa atoang pagkatawo; kita gitawag na mahisakop sa pamilya sa Dios. [“That is why the message of the Santo Niño is so important. He speaks powerfully to all of us. He reminds us of our deepest identity, of what we are called to be as God’s family” (Pope Francis Homily in Luneta Park, 18 January 2015)].

Kay gitawag man kita nga mamahimong mga anak sa Dios, nan, di nato negosyohon ang Santo Niño. Di nato gamiton ang okasyon sa pag-pangilad sa mga tawo. Hinaot ang Simbahan di sad mag pa-ilad, Di unta ta mo “tolerate” ug mag pa picture kuyog anang mga politko nga di kahibaw mo sunod og mga yanong patakaran. Mga patakaran nga giantusan ug gihago-an nga sundon sa mga ordinaryo’ng tawo bisan gani kadtong mga gikan sa lagyong mga probinsya.

Ug ang Simbahan, dakog gimbuhaton ug tulobagon na protektahan ang imahe sa Santo Niño, nga unta ang debosyon tiunay ug tinuod na “liberating” ug dili madaug-daugon (oppressive). Kay matod pa ni Papa Francisco, “God desires that no one perish. For this reason, he asks the Church to care for those who are hurting and living on the fringes of life.” (Pope Francis, Homily on the 500th Anniversary of Philippine Evangelization, 14 March 2021).

Unang “priority” sa Simbahan ang mga tawo, dili ang mga gamhanan tungod lang kay dagkog amot.

Mientras tanto, Viva Pit Senor!