The Official Newsletter of the Archdiocese of Cebu, Philippines

Three Kings

We Three Kings of Orient Are, bearing gifts we traverse a far…Mao kini kanta nga nailhan ug atong madunggan panahon sa Pasko. Apan adunay daghang mga pangutana luyo niining maong awit pananglit kon tinuod ba gyud nga sila mga hari? Pila ba gyud sila ka buok? Atong naandan ang pagtawag kanila nga hari, apan ang Bibliya mitawag lamang kanila nga mga Tawong Maalamon sa Sidlakan or Wise Men of the East. Gani aduna pa silay mga ngalan bisan wala kini hisguti sa Bibliya: sila mao si Gaspar, Melchor ug Baltazar.

Kung atong subayon ang kasaysayan wala kini klaro ug categorical nga tubag base sa ebidensya. Mao nga ang ilang existence o pagka-anaa nahimong kaduha-duhaan para sa uban. Bisan pa man niana ang maong kabantog sa tulo ka maalamon nagpadayon hangtud karon. Ang pangutana karon kon nganong nahimong sila nga mga hari nga unta mga maaalamong astrologers lang sila? Diin man magsugod ang pagtawag kanila nga mga hari? Ug nganong tulo man? Kini maoy atong subayon karon niining atong lindog sa Bag-ong Tuig.

Ang New Testament ilabi na ang Ebanghelyo ni San Mateo wala motawag kanila nga hari. Apan subay sa mga tagna gikan sa Karaang Testamento (Isaias 60:3, Psalmo 68:29) namugna ang huna-huna nga sila mga hari tungod sa maong mga texto. Bisan gani ang reformer nga si John Calvin nahasupak ug nakasaway sa maong tawag kanila nga hari. Ug dugang pa, ang mga pangalan nila ni Gaspar, Melchor ug Baltazar wala gyud masulat sa Bibilya. Hinoon produkto kini ug usa ka legend ug pious tradition. Kon diin sila gikan kana maoy laing tuki-onon. Ang uban moingon nga kini sila gikan sa Persia. Ang uban usa moingon nga kini sila gikan sa mga utlanan sa Iraq (Chaldea ug Elam). Nahimong tulo ang giingong mga maalamon tungud sa ilang mga gasa nga gihisgutan diha sa Bibliya (OT). Sila nanagdala ug mga gasa sa Incienso, Bulawan ug Mira ug gisukad niining maong tulo ka mga gasa nahimong tulo ang mga “hari”.

Ang idea sa Tulo Ka Hari usa ka development. Gikan sa pagka-maalamon ngadto sa pagkaharianon. Gikan sa pagka way ngalan ngadto sa pagka anaa. Atong makita niining tanan ang panagsagol sa historical legends ug historical facts. Ug kining tanan naabut kanato sa atong panahon. Mao man gani nga sa tulo adunay itum aron pagrepresentar sa nagkalain lain nga pundok sa tawo nga misimba ug miluhod atubangan sa Mesiyas. Sa Kasamtangang panahon labi na sa mga nasud nga nga sakop sa imperyo espanyol kaniadto ang Enero 6 mao ang paghatag ug mga regalo sa kabataan ug Dili si Santa Claus ang sikat didtong mga lugara. Ang mga bata mosulat ngadto sa tulo ka hari aron sila matagaan ug mga regalo. Dakong adlaw sa hudyaka ug kasadya ang gitawag nga Las Cabalgatas de los Reyes Magos. Dinhi sa Pilipinas wala makagamot ang maong tradisyon kay nasikop sa mga Amerkano ang nasud nga Pilipinhon. Daghan sa mga Christmas practices hinay-hinayng nahanaw ug nawala. Ang kanhi centro sa panimalay panahon sa Pasko nga mao ang parol ug ang Belen nawani sa Christmas Tree nga may pakapin nga snow bisan wala kini mahiluna ug masigo sa konteksto sa Pilipinas.Sa

atong pagsira sa kasaulogan sa Pasko, dili nato kalimtan nga daghan sa atong mga gibansay bunga sa usa ka kalamboan nga gipasikad usab sa atong mga kasinatian ug kultura. Ang Santa Claus, ang Christmas Tree ug ang Three Kings mga simbolo nga nagpahayag kanato sa kalapad sa atong kasinatian isip katawhan nga may kultura ug tradisyon.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *