Mas lingaw ba gyud sa Pilipinas?

“It’s more fun in the Philippines!” Kining marketing slogan sa Departamento sa Turismo nagbalik-balik sa akong hunahuna sa dihang nasagmuyô ko tungod sa usa ka bati ug substandard nga serbisyong gihatag sa usa ka ahensya sa gobyerno. Niadtong adlawa, maayo ang akong pagpangandam sa pag-adto niining opisinaha 15 minutos sa wala pa ang ilang oras sa pag-abli tungod kay wala koy planong magdugay didto kay daghan pa kaayo ko’g kinahanglang buhaton sa tibuok adlaw. Naulahi sila’g pagpangabli pipila ka minutos ug nagsugod sa pagpahibalo sa tanan, “kinahanglang mokuha mo daan og pirma gikan sa usa ka tawo nga nahimutang sa laing building, unya mobalik mo dinhi aron mosulat sa “form,” dayon adto mo mobayad sa bangko, unya balik mo dinhi aron inyong ihatag ang resibo. Unya pagkahuman sa semana, balik dinhi aron makuha ang inyong gikinahanglan.”

Dili ko makatuo niini nga proseso! Sa akong hunahuna, nangatarungan ko, “kung unsa ang pwedeng mahimo sulod sa labing taas nga 2 ka oras gihimong usa ka semana!” Sa panahon nga mangolekta ang gobyerno sa atong buhis, makuha dayon nila kini ug kung maulahi kita’g bayad, maningil dayon og bayad sa penalty. Apan nganong dili man ta makakuha dayon sa ilang serbisyo kon kanus-a nato gikinahanglan? Makalingaw ba gyud kini?

Ang New Oxford American Dictionary naghubit sa burukrasya isip usa ka sistema sa gobyerno nga gihulagway pinaagi sa operasyon sa sobra ka komplikadong administratibong pamaagi. Kung ang mga Pilipino nailhan sa kalibutan nga buotan ug malipayon sa ilang serbisyo, nganong ingon ani man ang pamaagi sa mga ahensya sa atong gobyerno? Aron matubag kini, ang sikolohiya sa burukrasya, nga nagsusi kung giunsa ang estriktong mga balaod, mga ang-ang sa pangagamhanan, ug sumbanang mga proseso naghulma sa pamatasan sa tawo, paghimo’g desisyon, ug pagdasig, kinahanglan hatagan og konsiderasyon.

Kung adunay burukrasya, ang mga empleyado nakaugmad og (1) naandang pamatasan diin nagsalig sila sa mga naandang pamaagi aron makuhaan ang kakapoy sa hunahuna. Sa paglabay sa panahon, ang pagsunod lamang sa balaod nahimong batasan imbes nga mohimo ug usa ka desisyon nga gihunahuna pag-ayo (Andringa, 2015). Kini nagpatin-aw ngano nga ang mga empleyado sa gobyerno kung pangayuan ug konsiderasyon, dali ra kaayong modespatsar kanato pinaagi sa pag-ingon, “Pasensya na, mao man ni ang balaod”.

Mosangpot dayon kini sa (2) pagbalhin o pag-usab sa tumong (Weber, 1922) diin sila nagsugod sa pagtagad lamang sa ilang balaod nga mao ang nag-unang tumong imbes sa aktwal nga resulta. Dinhi, nahimong mas importante ang pag-fill up sa saktong porma o pagsumite sa mga rekisitos kay sa pagserbisyo sa kustomer (Waters & Waters, 2015). Kini nagpatin-aw ngano nga kita mogawas gikan sa ilang opisina nga kapoy kaayo tungod kay, sa sinugdanan pa lang, ang ilang tumong wala nagpunting sa pagtabang kanato kondili sa pagpatuman lamang sa ilang balaod.

Sa kataposan, sila nakaugmad og (3) dili saktong pagsunod sa awtoridad. Ang istruktura sa ilang sistema naghulma kanila nga mosunod lamang sa hukom sa mga naa sa taas. Ang risgo mao nga mosunod dayon sila sa mga mando nga bati o makadaot tungod kay gibati kini nila nga dili sila manubag niini (Moghaddam, 2021). Dili ba pamilyar kini paminawon, ilabi na sa balik-balik nga mga tubag sa pipila ka mga saksi sa impeachment trial?

Sa pagkatinuod, mas lingaw sa Pilipinas kung adunay hustisya sa atong sistema ug aduna usab kitay tulubagon niini tungod kay kita man ang modesisyon kung ato ba kining ipadayon o dili.

References:
Andringa, T. (2015). The Psychological Drivers of Bureaucracy: Protecting the Societal Goals of an Organization. In: Janssen, M., Wimmer, M., Deljoo, A. (eds) Policy Practice and Digital Science. Public Administration and Information Technology, vol 10. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-12784-2_11
Moghaddam, F. (2021). The psychology of bureaucracy: a normative account inspired by Rom Harré. Journal for the Theory of Social Behavior 51(2). https://doi.org/10.1111/jtsb.12290
Weber, M. in Waters, D. & Waters, T. (2015). Weber’s Rationalism and Modern Society: New Translations on Politics, Bureaucracy, and Social Stratification. Palgrave MacMillan.